آقای دکتر فیروز آبادی

راه‌اندازی دوره دکتری دانشگاه شیراز

آقای دکتر فیروز آبادی - راه‌اندازی دوره دکتری دانشگاه شیراز

در این نوشتار به اختصار بر آنچه که برای راه‌اندازی دوره‌های دکترای تخصصی در بخش شیمی ایران گذشت، می‌آید. امیدوارم که مورد توجه و مداقه قرار گیرد.

من در این مختصر نوشتار تصویری کلی از روزگاری که بخش شیمی دانشگاه شیراز مبادرت به گشایش دوره دکترای تخصصی PhD نمود می‌دهم. برای اینکه بهتر وارد مبحث شده و اثر کلیدی زنده یاد استاد بزرگوارم دکتر علی اکبر مشفق روشن گردد، خود را به دوره لیسانس برده و بحث را در این برهه زمانی شروع می‌کنم.

سال 1344 شمسی بود که من دوره دو ساله ادبیات و علوم را به پایان برده بودم و قرار بود به دانشکده پزشکی رفته و در آن جا ادامه تحصیل دهم. به تشویق و تصمیم دکتر مشفق در بخش شیمی که هیچ امکاناتی نداشت مشغول به تحصیل شدم به امید اینکه به گفته دکتر مشفق با من رشد کند. لیسانس را که گرفتم راهی سربازی شدم که زنده یاد استاد مشفق با امریه که گرفت بنده را دومرتبه به بخش شیمی فرا خواندند. با این جابجائی و اصرار دکتر مشفق من دوره فوق لیسانس با تز را شروع کردم و اولین فوق لیسانس دانشگاه شیراز شدم. برای ادامه تحصیل به آمریکا رفتم و دوره PhD را در دانشگاه پنسیلوانیا در دو سال و نیم طی کردم و به شیراز مراجعت نمودم. چند سالی بعد از مراجعت درگیر تاسیس دانشگاه کرمان شدم. یک سال بعد از انقلاب به شیراز برگشتم. روزگار عجیبی بود. مملکت در حال جنگ تحمیلی بود و مواجه بودیم با از دست دادن اساتید و دانشجویان خوب که جائی برای ادامه تحصیل نداشتند و عده‌ای بالاجبار ترک وطن می‌کردند. دکتر مشفق و دکتر حکیم الهی مرتب من را تحت فشار جهت تاسیس دوره PhD که برای اولین بار در ایران مطرح می‌شد می‌گذاشتند.

بعد از مدتی جنگ و جدل، کمیته تحصیلات تکمیلی دانشگاه مجوز این دوره را صادر کرد. بالاخره این دوره که با مشکلات زیاد روبرو بود و با شک و تردید نگاه می‌شد، در زمان ریاست آقای دکتر رضا ملک‌زاده که دانشگاه شیراز یکی از دوران‌های طلائی خود را می‌گذراند تحت مدیریت ایشان در بخش شیمی دانشگاه شیراز راه‌اندازی شد. در مراسم راه‌اندازی مهندس میر حسین موسوی نخست وزیر وقت و دکتر فرهادی وزیر علوم شرکت کردند که این خود حاکی از اهمیت آن بود. این دوره با دو دانشجوی دکترا در شیمی ارگانیک شروع شد و من بعد از راه‌اندازی این دوره عازم آمریکا برای مرخصی مطالعاتی شدم که در برگشت با قبولی دانشجو برای این دوره همت گماشتم. همکاران کم کم وارد جرگه شدند و ترسشان ریخت و دکترای تخصصی رشته‌های مختلف در شیمی توسعه پیدا کرد و پس از دو دهه علم شیمی به صورت علمی بومی درآمد.

بسیاری از دانش آموختگان شیراز از اساتید معتبر ایران شدند و در سطح جهانی درخشیده‌اند و آنهائیکه به دلائل ناخواسته ایران را ترک کرده‌اند نیز از جایگاه‌های ممتازی برخوردار هستند که باعث مباهات و افتخار است.

گفتنی زیاد است ولی یادآوری آن در این مختصر نمی‌گنجد که حتماً در زمان و جای مناسب بایستی به آنها پرداخت.